Patroni

Menu główne

Wyszukiwarka

Przejdź do: FaceBook
Przejdź do: Instagram
Przejdź do: YouTube
Przejdź do: Wersja kontrastowa
PrzejdĹş do wersji polskiej serwisu
Go to english version

Edmund Wierciński jest patronem Wrocławskiego Teatru Współczesnego od 12 lipca 1967 roku, a Maria Wiercińska od 17 listopada 2021 roku.

Maria Wiercińska, z d. Serkowska (ur. 27 lutego 1902, Łódź – zm. 11 grudnia 1976, Warszawa)

Aktorka, tancerka, reżyserka teatralna i radiowa, wykładowczyni PIST-u i PWST. Należała do zespołu Re­duty Juliusza Osterwy, gdzie poznała Edmunda Wiercińskiego. W teatrach Lwowa, Łodzi, Poznania i Warszawy zagrała ponad czterdzieści ról. Tańczyła i układała choreografię oraz prowadziła w Instytucie Reduty kurs techniki tanecznej i tańca artystycznego.

W ciągu 10 lat pracy uzyskała na polu aktorskim wiele przychylnych opinii, a mimo to porzuciła aktorstwo i poświęciła się wyłącznie działalności recytatorskiej i pedagogicznej. Wystąpiła w stu kilkudziesięciu wieczorach recy­tatorskich w teatrach, klubach literackich i artystycznych, w domach związkowych i więzieniach. Prowadziła na wydziale aktorskim PIST-u naukę mówienia wiersza. Publikowała artykuły i recenzje na temat sztuki żywego słowa. 

Podczas II wojny światowej wykładała sztukę żywego słowa na kursach tajnego PIST-u. Zorganizowała ok. stu pięćdzie­sięciu tajnych spotkań poetyckich, przygotowała czter­naście programów dla ponad siedmiotysięcznej widowni. Po wojnie kierowała Estradą Poetycką Teatru Wojska Polskiego w Łodzi. 

W latach 1949–52 pracowała w Teatrach Dramaty­cznych we Wrocławiu. Tu zrealizowała premierę  Ślubów panieńskich, uzyskując „prawo reżyserowania”. Jako reżyserka zrealizowała w teatrach ponad czterdzieści spektakli. Wiele jej przedstawień przenosiła ze sceny na ekran telewizja. Współpracowała z Polskim Radiem, reżyserując audycje poetyckie i słuchowiska. Jako profesor zwyczajny uczyła w warszawskiej PWST na wydziale reżyserskim i aktorskim; była dziekanem wydziału aktorskiego.  

Zapisała się w historii tea­tru jako wybitna pedagożka, społecz­niczka, artystka działająca na wielu polach twórczości, poszukująca własnej drogi i niezależności. W pracy reżyserskiej zawsze pozostawała wierna redutowym ideom i metodom, nakazującym stosowanie najwyższych standardów etyki zawodowej. Odznaczała się niecodziennym darem współpracy z aktorem, przy nie­zwykłym dla niego szacunku i trosce. Jej droga przez teatr to także opowieść o procesie emancypacji – osobistej i artystycznej, to wytrwałe i konsekwentne budowanie własnej, niezależnej pozycji zawodowej. 

Pełna biografia Marii Wiercińskiej znajduje się w Encyklopedii Teatru Polskiego.

Edmund Wierciński (ur. 19 lutego 1899, Jurgów, pow. wołkowyski – zm. 13 września 1955, Warszawa)

Aktor, reżyser, inscenizator, pedagog. Jako aktor debiutował w 1921 roku w Reducie Juliusza Osterwy. Był zafascynowany ideą teatru poszukiwań propagowaną przez ten zespół, jednak w swoich rolach odchodził od realizmu, miał silne przekonanie o potrzebie teatru poetyckiego i eksperymentalnego. Reżyserski debiut – Sen Kruszewskiej (Wilno, 1927) – był manifestem ekspresjonistycznym, z groteskowo potraktowanym ruchem i gestem.  

W latach 30. częściowo porzucił eksperyment na rzecz  tematyki społeczno-obyczajowej. Łączył rysunek realistyczny i faktograficzny z reżyserską metaforą. Czarne ghetto O'Neilla (Lwów, 1932) uchodziło za manifest teatru neorealistycznego. Stopniowo odchodził od wszelkich skrajności, świadomie poszukując syntezy swych wielostronnych doświadczeń. 

Najwybitniejsze kreacje aktorskie stworzył w spektaklach Leona Schillera: Księdza  Piotra w Dziadach (Lwów, 1932, Warszawa, 1934) oraz Doktora-Szatana w Kordianie (Warszawa, 1935). Jego grę cechowało niebywałe skupienie, natężenie wewnętrzne doprowadzone do  granic możliwości – w recenzjach pisano o „hipnotyzerstwie aktorskich środków wyrazu”.

W czasie okupacji brał czynny udział w życiu konspiracyjnym. Wspólnie z Bohdanem Korzeniewskim i Leonem Schillerem w 1941 roku założył Tajną Radę Teatralną, która przygotowywała plany powojennej odbudowy życia teatralnego. 

Po wojnie, chory na płuca, zrezygnował z aktorstwa. Wraz z Korzeniewskim prowadził Scenę Poetycką przy Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi. Przygotował tam głośną premierę Elektry Giraudoux (1946) odczytywaną jako polskie misterium narodowe pełne tragizmu, ale i tragicznej ironii. W spektaklu znalazły się niewygodne dla nowej władzy wątki polityczne odnoszące się do Powstania Warszawskiego. Spektakl zdjęto z afisza, a Scenę rozwiązano. W latach 1949–52 reżyserował w Teatrach Dramatycznych we Wrocławiu – tu powstała m.in. znakomita inscenizacja Jak wam się podoba Szekspira (1951). 

Przypisywał teatrowi  ważną rolę w intelektualno-moralnej edukacji społeczeństwa. Cieszył się powszechnym szacunkiem, który zawdzięczał nie tylko swojej sztuce, ale także bezkompromisowej postawie etycznej i artystycznej.

Pełna biografia Edmunda Wiercińskiego znajduje się w Encyklopedii Teatru Polskiego.


Stopka

Zamknij