Strona wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

prapremiera slajder 1

Elena Ferrante GENIALNA PRZYJACIÓŁKA
[L’amica geniale]
na podstawie tetralogii neapolitańskiej Eleny Ferrante

 

przekład: Alina Pawłowska-Zampino [Genialna przyjaciółka] oraz Lucyna Rodziewicz-Doktór [Historia nowego nazwiskaHistoria ucieczkiHistoria zaginionej dziewczynki]

edytor polski: Wydawnictwo Sonia Draga

adaptacja: Weronika Szczawińska | Piotr Wawer jr

 

opis

 

 

Powieści Eleny Ferrante – zebrane w cyklu znanym jako tetralogia neapolitańska lub, od tytułu pierwszego tomu, Genialna przyjaciółka – to literacki fenomen ostatnich lat, który wywołał czytelniczą Ferrante fever [gorączkę Ferrante]. Włoska autorka jest specjalistką od tożsamości: jej imię i nazwisko to pseudonim, trwają spekulacje kim jest „prawdziwa” Ferrante i jak bardzo autobiograficzne są jej książki. Tożsamość in progress, wymykająca się schematom, ale też nieustannie ścierająca się ze społecznymi oczekiwaniami i osobistymi projekcjami, to także wielki temat powieściowego cyklu.

Historia życia Eleny – i historia jej przyjaźni z Lilą – to bezkompromisowa i przewrotna wariacja na temat powieści formacyjnej, z główną bohaterką zamiast bohatera, osadzona w realiach tyleż malowniczych [Neapol], co prozaicznych [portret klasowego społeczeństwa z wykluczeniem w tle]. Opowieść porywająca, ale przede wszystkim zawstydzająco szczera, zrywająca z idealizacją na rzecz bezlitosnej introspekcji.

Zaproponowana przez Ferrante zmiana optyki pozwala spojrzeć na klasyczne tematy europejskiej sztuki – jak dojrzewanie, formowanie artysty, kształtowanie społecznej świadomości – z perspektywy radykalnie kobiecej – to znaczy umieszczającej w centrum doświadczenie kobiet, ale także doświadczenie tych i tego, co dotychczas pomijane i wykluczane.

Spektakl na motywach tetralogii, to wyzwanie rzucone teatrowi, próba pogodzenia epickiego rozmachu i intymnej kameralności, społecznego zaangażowania i perspektywy skrajnie osobistej, wreszcie – próba dowartościowania codzienności, spojrzenia na nią bez zbędnych mitologizacji i toksycznych fantazji. To także próba teatralnej odpowiedzi na wykreowany przez Ferrante performans tożsamości – osobnej, ale zawsze kształtowanej przez interakcję z innymi, w ruchu, w doświadczeniu, w działaniu.

[Weronika Szczawińska]

 

2 szary ciemniejszy NO PHOTO4 szary ciemniejszy1 szary ciemniejszy

godzina


110 minut
[bez przerwy]

bilety
miejsca

nienumerowane
duza scena szary
Scena na Strychu

prapremiera polska: 17 lutego 2018

 

realizatorzy obsada
   
reżyseria: Weronika Szczawińska Anna Błaut
dramaturgia: Piotr Wawer jr Anna Kieca

scenografia i kostiumy: Karol Radziszewski

Ewelina Paszke–Lowitzsch
muzyka: Krzysztof Kaliski Paulina Wosik
projektowanie dźwięku: Łukasz Maciej Szymborski Mariusz Bąkowski
światło: Jan Sławkowski Jerzy Senator
inspicjentka: Elżbieta Kozak  

asystentka reżysera: Paulina Wosik 

 

 

wokół spektaklu

 

Elena Ferrante na scenie
Witold Mrozek, "Gazeta Wyborcza"
czytaj więcej...

  Donatella Versace mówi, że feminizm jest martwy
Anna Majewska, portal e-teatr.pl
czytaj więcej...
     
Sprawy świata należy traktować jak własne
Jarosław Klebaniuk, portal teatrdlawas.pl
czytaj więcej...
  Traktat feministyczny. Po premierze we Współczesnym
Magda Piekarska, "Gazeta Wyborcza. Wrocław"
czytaj więcej...
     

Monstrualne penisy i intymne zwierzenia
Dorota Olearczyk, portal PIK
czytaj więcej...

  Wstyd zamknięty w szafie (Genialna Przyjaciółka)
Agata Iżykowska, portal Teatralia.pl
czytaj więcej...
     

Geniusz do it yourself
Katarzyna Mikołajewska, portal Czas Kultury
czytaj więcej...

  Kobiece ciało w miejscu pracy
wywiad Jolanty Kowalskiej z reżyserką Weroniką Szczawińską, portal teatralny.pl
czytaj więcej...
     

Inteligenci bez tradycji
Jakub Zgierski, portal Dwutygodnik.pl
czytaj więcej...

  Uwaga! - na marginesie "Genialnej przyjaciółki"
Tomasz Domagała, portal domagalasiekultury.pl
czytaj więcej...
     
Pęknięty portret
Jolanta Kowalska, "Teatr"
czytaj więcej...
   

 

 

BUTIK Z ŻYCIEM
rozmowa z Weroniką Szczawińską, reżyserką spektaklu Genialna przyjaciółka w WTW

rBTW PHOTOGRAPHERS MAZIARZ RAJTER 3724

fot. BTW photographers Maziarz Rajter 

 

Tatiana Drzycimska: Postanowiłaś zrealizować w teatrze światowy bestseller. Co odkryłaś, czytając tetralogię neapolitańską Eleny Ferrante?

Weronika Szczawińska: Genialna przyjaciółka to bardzo ciekawy przypadek powieści formacyjnej – czyli opowieści o dojrzewaniu, o kształtowaniu się osobowości człowieka, jego tożsamości. Sensacyjną nowością w przypadku tetralogii neapolitańskiej jest to, że ta powieść formacyjna, wykorzystująca wielkie wzorce europejskie, i to słowo „człowiek” dotyczą kobiety, bohaterki, heroiny tej epickiej opowieści. Bardzo się cieszę, że mogłam tę rolę zaproponować Annie Kiecy, fantastycznej aktorce Współczesnego.

TD: Czy to jest powód, dla którego postanowiłaś ją wystawić?

WS: U Ferrante zafascynował mnie sposób, w jaki mówi ona o doświadczeniach, o których wszyscy myślą, ale boją się do tego przyznać nawet przed sobą. Większość tych doświadczeń dotyczy rzeczy, których się wstydzimy – ze względu na nasze pochodzenie, funkcjonowanie w społeczeństwie, ze względu na naszą płeć, cielesność. Zaciekawiło mnie to, że książki opowiadające o tak trudnych sprawach zdobyły tak wielką popularność. One nie proponują żadnej cukierkowej wizji świata, prostej odpowiedzi czy recepty. Zachęcają do bardzo trudnego gestu – uświadomienia sobie, jak przeżywamy swoje życie, co zrobić, żeby je przeżyć świadomie. Pomyślałam, że jest to bardzo współczesne, ta opowieść o wstydzie i formowaniu się tożsamości na przecięciu tego, co prywatne i tego, co publiczne. Że w jakiś sposób odnosi się do naszych współczesnych wojen kulturowych i podziałów, zaczynających się od poczucia zawstydzenia, skrzywdzenia, wykluczenia. Ale tak, to, że Ferrante pisze o świecie z kobiecej perspektywy jest dla mnie kluczowe. Kiedy proponowałam ten tekst teatrowi miałam poczucie, które ciągle narasta, że nastał moment, kiedy trzeba mówić o sprawach uniwersalnych, wspólnych, publicznych, ogólnoludzkich i politycznych właśnie przez pryzmat historii kobiet. Jesteśmy w samym środku dyskusji o tym, czym są prawa człowieka, obywatela – i że dyskusja o nich, która nie bierze pod uwagę praw kobiet, jest dyskusją skłamaną. Kobiety częściej udaje się też kontrolować poprzez wstyd, potężne narzędzie sprawowania władzy.

TD: Jak opowiedzieć w teatrze tak rozbudowaną, epicką historię?

WS: Razem z Piotrem Wawrem, który jest współautorem scenariusza i dramaturgiem przedstawienia, szukaliśmy filtrów, przez które będziemy patrzeć na powieść. Teatr, wyrastający z najbardziej nawet fascynującej literatury, musi dać swoją odpowiedź. Lektura w zaciszu domowym jest sprawą bardzo prywatną. Przeżywanie w teatrze jest natomiast zawsze aktem wspólnym. Dlatego badamy przestrzeń, gdzie to, co indywidualne styka się z tym, co publiczne. Podzieliliśmy tematy, które nas interesowały na kilka grup i wielokrotnie czytaliśmy cały tekst, wyłapując wątki, spostrzeżenia i zdarzenia, które należały do takich kategorii jak: macierzyństwo, klasa społeczna, seksualność, mentorzy i mentorki, formowanie się kobiety-artystki. Każda scena naszego przedstawienia będzie wypełniona wątkami z różnych czasoprzestrzeni życia bohaterki. Postanowiliśmy nie tyle opowiadać historię, co wykreować mentalny pejzaż Eleny Greco i zaprosić naszych widzów, aby weszli – dosłownie – w cudze życie, do butiku z życiem, w który zamieni się w naszym ujęciu Strych Teatru Współczesnego. Do butiku zaprojektowanego przez Karola Radziszewskiego i wypełnionego dźwiękami kompozycji Krzysztofa Kaliskiego.

TD: Tetralogia Ferrante ma wielu wiernych czytelników.

WS: Ci, którzy znają powieść, będą się mogli przekonać, czy wyczytali z niej to, co my. Spektakl nie wymaga jednak znajomości tetralogii. Przeprowadzimy widza na własnych zasadach, kondensując potężną powieść do kluczowych dla nas wątków. Staramy się zachować wierność duchowi Ferrante, jej szczerości. Przedstawienie będzie miało na pewno znacznie mniej „partyturowy” charakter, niż np. „Niewidzialny chłopiec”, którego zna wrocławska publiczność. Zależy nam na wspólnym byciu na scenie, na angażowaniu widzów, zagarnianiu ich – dosłownie i w przenośni – w znacznie większym stopniu, niż do tej pory robiłam to w mojej pracy.

 

plakat

plakat 375x540px genialna 

Plakaty można kupić w kasie biletowej Wrocławskiego Teatru Współczesnego lub zamówić,
pisząc na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. [cena 10 zł]

 

trailer

 

 

 

realizatorzy

 

Weronika Szczawińska – reżyserka, dramaturżka, kulturoznawczyni. Absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Warszawskim. Reżyserię studiowała w warszawskiej Akademii Teatralnej. Nominowana do Paszportu Polityki 2014 w kategorii „teatr” za „konsekwentne budowanie własnego języka teatralnego”. Współpracowała z teatrami w całej Polsce, m.in. z Teatrem Polskim w Bydgoszczy, Narodowym Starym Teatrem w Krakowie, niezależnym teatrem Komuna Warszawa, Teatrem Dramatycznym w Wałbrzychu, Teatrem im. Bogusławskiego w Kaliszu.

 Za reżyserię spektaklu Zemsta otrzymała II nagrodę Koszalińskich Konfrontacji Młodych m-teatr 2010; za reżyserię Jak być kochaną – nagrodę Jury Społecznego na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje” w Katowicach [2012]; wyróżniona Nagrodą Marszałka Województwa Dolnośląskiego za dramaturgię do spektaklu W pustyni i w puszczy. Z Sienkiewicza i z Innych [2012]. Otrzymała także wyróżnienie [wraz z innymi twórcami spektaklu Komornicka. Biografia pozorna] w Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej [2012].

Współautorka i dramaturżka projektów: W pustyni i w puszczy. Z Sienkiewicza i z Innych [ reż. Bartosz Frąckowiak, Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego, Wałbrzychu, 2011] oraz Komornicka. Biografia pozorna [reż. Bartosz Frąckowiak, Hobo Art Foundation, Scena Prapremier In Vitro w Lublinie, Teatr Polski, Bydgoszcz, 2012]. Performerka i współautorka instalacji oraz zdarzeń performatywnych: tempo tempo [zrealizowane w ramach projektu Mikroteatr Komuny/Warszawa wraz z Piotrem Wawrem jr., 2016], Dziady: kraksa [zrealizowane wraz z Agnieszką Jakimiak w ramach Festiwalu Dziady-Recykling wrocławskiej Olimpiady Teatralnej, 2016], Wymianka [performans przygotowany wraz z Krzysztofem Kaliskim dla warszawskiej Galerii Zachęta w ramach wystawy Życie. Instrukcja, 2017].

We Wrocławskim Teatrze Współczesnym zrealizowała do tej pory prace oparta na tekstach Tymoteusza Karpowicza: słuchowisko na podstawie Dźwiękowego zapisu doliny [2013], zdarzenie teatralne inspirowane fragmentami poematu Odwrócone światło [2013] oraz spektakl Niewidzialny chłopiec [2015].

Piotr Wawer jr – aktor i dramaturg, twórca projektów niezależnych. Stale współpracuje z reżyserką Weroniką Szczawińską. Absolwent Studium Aktorskiego przy Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Współpracował m.in. z Teatrem Dramatycznym w Wałbrzychu, warszawskim Teatrem Studio, Narodowym Starym Teatrem w Krakowie, Slovensko Mladinsko Gledališče w Lublanie oraz teatrem Komuna Warszawa. Laureat Nagrody im. Jana Świderskiego oraz nagrody aktorskiej na VIII Festiwalu „Rzeczywistość przedstawiona” za rolę Dresiarza w spektaklu Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł [reż. Monika Strzępka] oraz nagrody za najlepszą rolę męską na Festiwalu Nowego Teatru w Rzeszowie [za spektakl Afryka, reż. Bartek Frąckowiak, 2015]. Od stycznia 2015 do sierpnia 2017 w zespole Teatru Polskiego w Bydgoszczy. Freediver, rekordzista Polski w jednej z dyscyplin tego sportu.

Karol Radziszewski – twórca filmów, fotografii, instalacji, autor projektów interdyscyplinarnych. Absolwent Wydziału Malarstwa warszawskiej ASP (2004). W jego bazującej na pracy z archiwami metodologii przenikają się rozmaite odniesienia kulturowe, historyczne, religijne, społeczne i genderowe. Wydawca i redaktor naczelny magazynu „DIK Fagazine”. Twórca „Queer Archives Institute”. Laureat Paszportu „Polityki” [2009]. Jego prace były pokazywane m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Współczesnym Wrocław, Muzeum Narodowym w Warszawie, CSW Zamek Ujazdowski, Kunsthalle Wien, New Museum w Nowym Jorku, Whitechapel Gallery w Londynie, VideoBrasil w Sao Paulo, Cobra Museum w Amsterdamie. Brał udział m.in. w biennale PERFORMA 13 w Nowym Jorku, 7. Göteborg Biennale, 4. Prague Biennale, New York Photo Festival w Nowym Jorku i 15. Biennale Sztuki Mediów WRO.

Krzysztof Kaliski – gitarzysta, autor muzyki teatralnej, twórca projektów dźwiękowych. Współpracuje z Weroniką Szczawińską, Bartoszem Frąckowiakiem, Wiktorem Rubinem, Magdą Szpecht, Marcinem Liberem. Jest autorem muzyki do m.in. takich spektakli jak: „Geniusz w golfie” [Narodowy Stary Teatr], Niewidzialny chłopiec [Wrocławski teatr Współczesny], Wojny, których nie przeżyłam, Afryka, Komuna Paryska, Żony stanu, dziwki rewolucji, a może i uczone białogłowy, Workplace [Teatr Polski, Bydgoszcz], K̨lęski w dziejach miasta, K. Albo wspomnienie z miasta [Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Kalisz]. Laureat Nagrody Głównej dla Osobowości Artystycznej na Festiwalu Nowego Teatru w Rzeszowie [2015]. Gitarzysta w zespołach Alameda 4 i itzan svihm.

Łukasz Maciej Szymborski – muzyk, kompozytor realizator dźwięku, programista, multiinstrumentalista, producent, aktor, performer, reżyser. W swej twórczości porusza się swobodnie po wszystkich gatunkach muzycznych. Sprzęga technologię z antycznym dążeniem do katharsis. Z teatrem związany od 2005 roku. W swoim dorobku artystycznym ma wiele wydanych płyt i koncertów zagranych na całym świecie. Trasy z NoMEANSNo, Fugazi, Hansons Brothers. Od 1996 do 2003 roku współtworzył zespół Something Like Elvis, wydając „Personal Vertigo” [1997], „Shape” [1999], „Cigarette Smoke Phantom” [2002]. Z grupą Potty Umbrella wydał albumy „All You Know Is Wrong” [2006] oraz „Forte Furioso” [2007]. Współpracowali z nim muzycy: Jan Duszyński, Marcin Dymiter, Krzysztof Kaliski, Paweł Krawczyk, Macio Maciej Moruś Moretti, Karol Nepelski, Katarzyna Nosowska, Damian Pielka, Dominik Strycharski, Jakub Ziołek. Jako reżyser, producent i/lub wykonawca muzyki do ok. pięćdziesięciu spektakli teatralnych współpracował m.in. z Remigiuszem Brzykiem, Bartoszem Frąckowiakiem, Grażyną Kanią, Janem Klatą, Mają Kleczewską, Pawłem Łysakiem, Wiktorem Rubinem, Weroniką Szczawińską, Katarzyną Szyngierą, Pawłem Wodzińskim, Michałem Zadarą. Jest właścicielem firmy Szymborski Projects.

Jan Sławkowski – z Wrocławskim Teatrem Współczesnym związany od 1983 r. Od 2005 r. – główny elektryk, oświetleniowiec. Jako reżyser światła współpracował m.in. z Anną Augustynowicz, Janem Klatą, Wojciechem Klemmem, Krystyną Meissner, Rimasem Tuminasem, Barbarą Wysocką. Był realizatorem oświetlenia w spektaklu Oczyszczeni Sary Kane w reż. Krzysztofa Warlikowskiego.

 

Sonia Draga

 ©2017 Wrocławski Teatr Współczesny        

Fundatorem strony jest:

youtube
intagram
facebook
bilety