Strona wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

WTW fronton fot BartłomiejSowa 472a 9lip2007

fot. Bartłomiej Sowa 

Budynek teatru przy ul. Rzeźniczej 12/13 [dawniej Büttnerstr.] został zbudowany w 1929 roku według projektu architekta Maxa Tauberta. Widownia miała 450 miejsc. Od marca 1929 roku pełnił funkcję Domu Parafialnego Parafii Ewangelicko-Reformowanej we Wrocławiu. W czasie wojny ocalał i do lipca 1946 roku był niewykorzystywany. 26 VII 1946 roku Zarząd Miejski wydzierżawił salę teatralną przy ul. Rzeźniczej Elżbiecie i Zenonowi Kalinowiczom, którzy przyjechali do Wrocławia w czerwcu 1946 roku po powrocie z zesłania na Syberię. Ministerstwo Kultury i Sztuki upoważniło ich do zorganizowania w mieście Teatru Lalek. Otrzymał on nazwę Teatr Lalki i Aktora.

Początki teatru były niezwykle trudne. Wnętrze było całkowicie zniszczone i pozbawione wyposażenia scenicznego. Zaangażowanie i determinacja zespołu pozwoliło doprowadzić scenę do stanu używalności i 18 X 1946 roku teatr przy ul. Rzeźniczej zainaugurował działalność premierą Przygód Gęgorka Niny Gernet w reżyserii Elżbiety Kalinowicz. Niespełna rok później, we wrześniu 1947 roku odbyła się  premiera Biedulki Anny Świrszczyńskiej w reżyserii Izy Kunickiej – był to pierwszy spektakl sceny dramatycznej Teatru Lalki i Aktora.

1 I 1950 roku teatr został upaństwowiony i zmienił nazwę na Państwowy Teatr Młodego Widza. Z upaństwowieniem wiązała się zmiana profilu artystyczno-organizacyjnego na wzór instytucji działających w Związku Radzieckim. Konsekwencją było pojawianie się na afiszu spektakli zgodnych z obowiązującą ideologią i powstanie w Komisji Współzawodnictwa Socjalistycznego.

2budynek teatru | 1950


W latach 1953-66 dyrektorem i kierownikiem artystycznym był Adolf Chronicki. Pod jego kierownictwem w teatrze zaszły istotne zmiany. 1 I 1957 roku teatr zmienił nazwę na Państwowy Teatr Rozmaitości we Wrocławiu, nawiązującą do tradycji teatrów Rozmaitości w Warszawie i Lwowie. Rozpoczął się gruntowny remont budynku według projektów Jerzego Kociubińskiego [projekt przebudowy], Władysława Wincze i Aleksandra Jędrzejewskiego [aranżacja wnętrz]. Druga połowa lat pięćdziesiątych przyniosła też zweryfikowanie linii programowej teatru. Pojawiły się ambitne spektakle młodych reżyserów, m.in. Zygmunta Hübnera i Jerzego Jarockiego. 8 V 1958 roku Jarocki zainscenizował Wracamy późno do domu, debiut dramaturgiczny Tymoteusza Karpowicza. To pierwsza z realizacji tekstów poety, które przyniosły teatrowi miano „domu Karpowicza”. 1 X 1960 roku do Teatru Rozmaitości przyłączono zespół objazdowego Teatru Powszechnego Dolnośląskiego Przedsiębiorstwa Teatralno-Imprezowego kierowanego przez Szymona Szurmieja.

21 I 1961 roku Teatr Rozmaitości premierą Zawiszy Czarnego Juliusza Słowackiego w reżyserii Andrzeja Witkowskiego zainaugurował działalność w odnowionym gmachu. Oprócz Andrzeja Witkowskiego, ze sceną przy ul. Rzeźniczej rozpoczął stałą współpracę Jerzy Jarocki. 23 V 1961 roku zadebiutował tu Kazimierz Kutz [Śmierć gubernatora Leona Kruczkowskiego]. W późniejszych latach teatr stał się miejscem debiutu innych znanych reżyserów filmowych: Radosława Piwowarskiego [Noc Walpurgii albo kroki komandora Wieniedikta Jerofiejewa, 1990] i Sylwestra Chęcińskiego [Komedia sytuacyjna Johnie Mortimera i Briana Cooka, 1996].

1
budynek teatru | 1966


12 VIII 1967 roku nazwa teatru została zmieniona na Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego. Następne sezony przyniosły znakomite przedstawienia Jerzego Jarockiego, Józefa Szajny, Helmuta Kajzara i Andrzeja Witkowskiego. Powstawały spektakle określające ideowe ramy teatru, którego celem było zarówno zaangażowanie społeczne jak i artystyczny eksperyment. Współpracę z teatrem rozpoczął Helmut Kajzar – jako reżyser przygotował wraz z Józefem Szajną Bolesława Śmiałego Stanisława Wyspiańskiego [premiera: 2 III 1969] a jako autor debiutował sztuką Paternoster w reżyserii Jerzego Jarockiego [prapremiera: 22 X 1970]. Andrzej Witkowski zrealizował kolejne dramaty Tymoteusza Karpowicza – m.in. Przerwę w podróży [prapremiera: 28 V 1968] a 28 VI 1969 roku miała miejsce premiera sztuki Tadeusza Różewicza Stara kobieta wysiaduje w reżyserii Jerzego Jarockiego.

1 I 1975 roku dyrektorem i kierownikiem artystycznym został reżyser i teatrolog Kazimierz Braun. Sezon 1975/76 otworzyła premiera Białego małżeństwa Tadeusza Różewicza. Podczas dyrektury Brauna, trwającej do 1984 roku, Tadeusz Różewicz stał się najważniejszym dramaturgiem Teatru Współczesnego. Przełom lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych to także okres intensywnej twórczości Helmuta Kajzara, który na deskach Teatru Współczesnego realizował zarówno autorskie scenariusze jak i adaptował dramaty innych autorów w niezwykle oryginalny sposób. W maju 1984 roku cenzura wstrzymała premierę Nienasycenia Witkacego w reżyserii Wiesława Saniewskiego, a 5 VII 1984 roku Kazimierz Braun został zwolniony z teatru.

3budynek teatru | widok od ul. Rzeźniczej | 1971


W latach 1984-98 funkcje dyrektora i kierownika artystycznego pełnili: Jan Prochyra, Krzysztof Rościszewski, Julia Wernio, Zbigniew Lesień.

Wydarzeniami artystycznymi tego okresu były premiery: Sztukmistrza z Lublina Isaaca B. Singera w reżyserii Jana Szurmieja [premiera: 12 XII 1986] oraz Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka w reżyserii Piotra Cieplaka [premiera: 10 IV 1993].

1 I 1999 roku dyrekcję objęła Krystyna Meissner. Na scenie przy Rzeźniczej ponownie pojawiają się w repertuarze sztuki Tadeusza Różewicza, m.in. Białe małżeństwo w reżyserii Krystyny Meissner [premiera: 10 IX 2009 ] oraz Kartoteka w reżyserii Michała Zadary, [premiera: 8 XII 2006]. Wydarzeniami są premiery Transferu! w reżyserii Jana Klaty [18 XI 2006] oraz zrealizowana w koprodukcji m.in. z Teatrem Rozmaitości w Warszawie, premiera Oczyszczonych Sarah Kane, w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego [15 XII 2001]. Działalność teatru oprócz realizowania spektakli repertuarowych została poszerzona o organizację Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Dialog”. Od 2012 roku organizatorem Festiwalu jest Miasto Wrocław.

Od 1 IX 2012 roku dyrektorem naczelnym i artystycznym teatru jest Marek Fiedor. Naczelną myślą programową, wokół której skupiały się działania artystyczne teatru, był powrót do twórczości Tymoteusza Karpowicza, Helmuta Kajzara i Tadeusza Różewicza, jako autorów poszukujących nowych form i nowego języka teatralnego. Konsekwencją zainteresowania ich twórczością było powołanie do życia w 2014 roku zamkniętego Konkurs Dramaturgicznego STREFY KONTAKTU. Konkurs organizowany jest wspólnie przez WTW i Miasto Wrocław.

 
[na podst. Wrocławski Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego 1947 – 2007, pod red. A. Błaszczak, M. Bruder, Wrocław 2007]

Gazeta Jubileuszowa do pobrania

 ©2017 Wrocławski Teatr Współczesny        

Fundatorem strony jest:

youtube
intagram
facebook
bilety